In het kort
- Houtrook bevat fijnstof, en dat is slecht voor je longen en je hart.
- Kijk voor je stookt altijd op de Stookwijzer.
- Stook alleen droog hout dat niet geverfd of behandeld is, en laat de schoorsteen elk jaar vegen.
- Voor het hele huis is een warmtepomp beter, voor gezondheid en klimaat.
Gezondheid en fijnstof
Houtrook is een mengsel van fijnstof met roet, koolmonoxide en andere stoffen, volgens het RIVM. Fijnstof kan bijdragen aan astma, COPD, longkanker en hart- en vaatziekten. Kinderen, ouderen en longpatiënten zijn extra kwetsbaar.
Een houtkachel stoot gemiddeld zo’n 7 gram fijnstof per uur uit, dus zo’n 28 gram op een avond van vier uur. In Nederland staan ongeveer een miljoen open haarden en houtkachels.
De regels
- In een kachel of vuurkorf mag alleen onbehandeld en ongeverfd hout.
- Leg je een nieuwe rookafvoer aan, dan moet die boven het dak uitkomen, op minstens 1 meter van de perceelgrens. Een afvoer door de gevel mag niet. Gebruik je de bestaande schoorsteen, dan geldt dit niet.
- Je gemeente kan regels stellen voor het gebruik, zoals een stookverbod bij windstil of mistig weer.
- Nieuwe kachels moeten sinds 2022 aan Europese uitstooteisen voldoen. Koop geen oude tweedehands kachel.
Pelletkachel of houtkachel
Een houtkachel verliest gemiddeld zo’n 35% van de warmte, een open haard zo’n 90%. Een pelletkachel benut zo’n 80%. Vervang je een houtkachel door een pelletkachel en stook je even vaak, dan daalt de uitstoot van fijnstof met zo’n 70%. Stook je vaker, dan daalt het nauwelijks of stijgt het zelfs.
Milieu Centraal raadt ook een pelletkachel af als hoofdverwarming. Voor het hele huis is een warmtepomp beter. Lees Wat kost een warmtepomp?
Als je toch stookt
- Kijk eerst op de Stookwijzer of het verantwoord is.
- Stook alleen droog, schoon hout, en laat de schoorsteen minstens één keer per jaar vegen.
- Houd rekening met je buren: 1 op de 4 Nederlanders heeft regelmatig last van houtrook in de buurt.
Veelgestelde vragen
Mag mijn gemeente een houtkachel verbieden?
Een gemeente kan een houtkachel niet verbieden, maar wel regels stellen voor het gebruik in het omgevingsplan, bijvoorbeeld een stookverbod bij ongunstig weer.
Krijg ik subsidie voor een pelletkachel?
Nee. Sinds 1 januari 2020 is er geen ISDE-subsidie meer voor pelletkachels en biomassaketels, vanwege de luchtvervuiling.
Wat is de Stookwijzer?
Een stookadvies per postcode, op basis van wind en luchtkwaliteit, van de Atlas Leefomgeving en het RIVM. Volgens Milieu Centraal staat hij ongeveer de helft van de tijd op oranje of rood: dan beter niet stoken.
Meer over verwarmen
Bronnen
- Milieu Centraal: eerlijk over houtstook (19 oktober 2026)
- Milieu Centraal: houtstook, verwarmen met hout
- Milieu Centraal: houtkachel en open haard
- Milieu Centraal: overlast van hout stoken (24 juni 2026)
- Milieu Centraal: pelletkachel en biomassaketel (24 juni 2026)
- Milieu Centraal: subsidie pelletkachel en biomassaketel (30 juni 2026)
- IPLO: regels voor houtstook vanuit woningen en tuinen
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 2.29, 2.30, 4.107, 4.108 en 5.14 (versie 24 september 2026)
- RIVM: Stookwijzer (10 oktober 2025)
- RIVM: effecten van houtrook op gezondheid
Geschreven door Mike, oprichter van loontdat. Zie je een fout? Mail info@loontdat.nl. Hoe we werken, lees je op Hoe wij rekenen.
